van der Veer, Jeanneke
(2025)
Onderzoek naar nabestaanden en betekenisgeving aan postuum contact.
Master thesis, Master Geestelijke Verzorging.
Abstract
Er zijn goede empirische aanwijzingen dat veel nabestaanden op de een of andere
manier de aanwezigheid van hun gestorven geliefden blijken te ervaren en daarbij in
staat zijn om hun boodschappen op te vangen (Rivas, 2006). 12% van de Nederlanders
heeft na de dood van een overleden dierbare contact met deze overledene. Dit
percentage stijgt onder weduwen en weduwnaars naar 50% en onder ouders die een
kind verloren naar 75% (van Lommel, 2014). De vormen van contact lopen uiteen van
visuele waarneming, het ruiken, het horen van een stem, lucide dromen of het sterk
innerlijk weten dat de overledene in de buurt is. Onderzoek wijst uit dat dit contact
een helende werking kan hebben bij de verwerking van verlies. Tegelijkertijd lijkt er
een maatschappelijke terughoudendheid te bestaan om dit fenomeen openlijk te
bespreken. Nabestaanden willen deze ervaringen alleen met anderen delen als ze zich
vertrouwd voelen met de ander en dus dat diegene niet direct met (voor-) oordelen of
met negatief commentaar reageert (van Lommel, 2010; Guggenheim en Guggenheim, 1997; van Lommel, 2010; Taves, 2008). Daarbij worden ervaringen van postuum
contact door professionele hulpverleners niet altijd even goed geïnterpreteerd en
soms zelfs onterecht als pathologisch gelabeld (de Boer, 2020; Klass et al.,1996; Taves, A., 2008). Hoewel er onderzoek bestaat naar spirituele of transcendente ervaringen in
de context van verlies, is er nog relatief weinig bekend over hoe nabestaanden zélf hun
ervaringen van postuum contact duiden. Met andere woorden: welke betekenis geven
zij hieraan, hoe passen deze ervaringen binnen hun persoonlijke geloofs- of
zingevingskader, en welke rol spelen ze in het omgaan met rouw? Deze kennislacune
vormt de aanleiding voor dit onderzoek. Onderzoek wijst uit dat rouw kan leiden tot een verhoogde behoefte aan
betekenisgeving en dat postuum contact in deze een veelvoorkomend natuurlijk
fenomeen blijkt te zijn (Steffen & Coyle, 2011). Veel van deze ervaringen vallen onder
het perspectief van ‘blijvende verbinding’, waarbij nabestaanden de aanwezigheid van
hun dierbare blijven ervaren (Klass et al., 1996). Mogelijk kunnen deze inzichten onder
de aandacht komen binnen de zorg. Door erkenning en normalisatie kan een
zorgklimaat ontstaan waarin nabestaanden zich vrij voelen om hierover te spreken en
hun verlies op een manier verwerken die past binnen hun persoonlijke
levensbeschouwelijke kaders. Dit onderzoek verkent hoe nabestaanden betekenis geven aan postmortale ervaringen
na verlies van een dierbare. Hierbij ligt de focus op de geleefde ervaring willen
begrijpen. Dit is onderzocht door literatuurstudie te combineren met kwalitatieve
interviews. Het blijkt dat de betekenisgeving aan postuum contact een complex, dynamisch en gelaagd proces is dat een krachtige rol kan spelen in een rouwproces en
spirituele ontwikkeling van een nabestaande.
| Type: |
Thesis
(Master)
|
| Supervisors (RUG): |
| Supervisor | E-mail | Tutor organization | Tutor email |
|---|
| Muthert, J.K. | | Faculteit GGW, Faculteit Religie, Cultuur en Maatschappij | J.K.Muthert@rug.nl | | Foppen, A. | | Faculteit GGW, Vergelijkende Religiewetenschap | a.foppen@rug.nl |
|
| Degree programme: |
Master Geestelijke Verzorging |
| Academic year: |
2024-2025 |
| Date of delivery: |
03 Feb 2026 10:50 |
| Last modified: |
03 Feb 2026 10:50 |
| URI: |
https://rcs.studenttheses.ub.rug.nl/id/eprint/886 |
Actions (requires login)
 |
View Item |
